Het vet waar je slank van wordt?

Olijfolie behoort tot de voedingscategorie "Vet". En vet heeft de hoogste energiedichtheid van alle voedingsmiddelen (circa 9 kilocalorieën per gram). Hoe kan zo'n calorierijk vet je dan in vredesnaam helpen om slank te worden?

Uit tal van grootschalige klinische studies, zoals de gerenommeerde PREDIMED-studie, blijkt het tegendeel: wie extra vergine olijfolie (EVOO) dagelijks gebruikt in plaats van andere vetten, ziet juist een afname van de BMI, minder darmproblemen en een beduidend slankere buikomtrek. Recent verschenen er bovendien resultaten van een grootschalig onderzoek onder 515 personen waar dit opnieuw glashelder uit naar voren kwam.

Het geheim? De unieke bioactieve stoffen in olijfolie: polyfenolen. Hoe hoger de concentratie, hoe sterker het effect. Daarom loont het om te kiezen voor een polyfenolrijke olijfolie, zoals EH1200.

We leggen uit hoe dit mechanisme op celniveau werkt.

Hoe olijfolie je eetlust en hormonen stuurt

Hoogwaardige extra vergine olijfolie reguleert je gewicht en hongergevoel via een fascinerende cocktail van natuurlijke mechanismen. In sommige opzichten vertoont dit een interessante parallel met moderne farmaceutische middelen zoals semaglutide (het werkzame bestanddeel in Ozempic en Wegovy): ze grijpen beide aan op dezelfde darm-hersen-as om de eetlust te beteugelen, hoewel olijfolie dit puur via de natuurlijke systemen in jouw lichaam doet.

1. OEA
   Wanneer je extra vergine olijfolie consumeert, wordt het daarin aanwezige oliezuur in de dunne darm door enterocytes omgezet in oleoylethanolamide (OEA). OEA is een krachtige, natuurlijke signaalstof die lokaal bindt aan bepaalde receptoren die via de vagusnerf (de hersen-darm zenuw) direct een verzadigingssignaal naar de hersenen stuurt. Je bent eerder verzadigt en stopt met eten.

2. Ghreline onderdrukking
   Actieve olijfolieconsumptie zorgt voor een directe remming van acyl-ghreline. Ghreline is het honger hormoon, dat het signaal geeft "je moet eten¨. Onderdrukking van dit hormoon zorgt dat je minder vaak witl snacken of trek hebt.

3. Herstel van leptinegevoeligheid
   Vetweefsel produceert het hormoon leptine, dat de hersenen vertelt dat er genoeg energie (vetvoorraad) is. Bij mensen met overgewicht is de gevoeligheid voor dit hormoon vaak sterk verlaagd. Dit kan komen door chronische ontstekingen of overmatige triglyceriden in het bloed. Je hebt dan wel genoeg vetreserves, maar je hersenen geven desondanks het signaal dat je honger hebt. De polyfenolen in olijfolie ruimen ontstekingen op en verlagen de bloedsuikerspiegel, waardoor je hersenen het leptinesignaal weer helder oppikken.

De rol van darmgezondheid en chronische ontstekingen

Veel mensen kampen met lichte, chronische ontstekingen in de darmen (laaggradige ontstekingen), vaak zonder dat ze het zelf weten. Dit kan worden versterkt door een westers voedingspatroon met te veel ultra-bewerkte voeding, chronische stress, onvoldoende beweging, medicijngebruik of omgevingsfactoren. Het zal je niet verbazen dat roken en alcohol ook een grote rol spelen.

Wanneer je darmbarrière onder druk staat, raakt de verwerking van voedingsstoffen ontregeld. Het lichaam reageert op deze continue milde stressstoestand door energie sneller en efficiënter op te slaan als visceraal vet. Visceraal vet is het gevaarlijke buikvet (want het ontregelt een aantal fysieke processen) dat zich rondom de organen ophoopt: vaak een 'bierbuik' bij mannen, een 'zwemband' bij vrouwen. Het resultaat: je wordt dikker, niet alleen door calorieën, maar door een ontregeld metabool klimaat. Dik maakt dikker!

Vet bestrijden met gezond vet

Verse, hoogwaardige extra vergine olijfolie fungeert juist als een krachtige rem op dit proces:

• Ontstekingsremming: Polyfenolen zoals oleocanthal remmen ontstekingsenzymen en verlagen systemische ontstekingen. Hierdoor herstelt de insulinegevoeligheid, waardoor je lichaam glucose en vetzuren efficiënt verbrandt in plaats van ze direct op te slaan in vetweefsel.

• Activering van bruin vet: Bepaalde bittere polyfenolen (zoals oleuropeïne) helpen bij het stimuleren van bruin vetweefsel. Bruin vet is het 'goede' vet dat in tegenstelling tot wit vet juist calorieën verbrandt om warmte te genereren.

• Kwaliteit boven kwantiteit: De combinatie van enkelvoudig onverzadigde vetzuren en polyfenolen zorgt ervoor dat de kwaliteit van je calorie-inname zwaarder weegt dan de blote kwantiteit. 

Je kunt het proeven!

De werkzame stoffen in olijfolie zijn geen theoretisch verzinsel; je kunt ze letterlijk proeven. Neem een slokje olijfolie zoals je dat bij een goede wijn zou doen: even in de mond houden, wat lucht erbij laten komen en pas na enkele seconden doorslikken.

• Oleuropeïne geeft een herkenbare, zuivere bittere toon op de tong.

• Oleocanthal zorgt voor een prikkelend, peperig gevoel achter in de keel, vaak pas 10 tot 15 seconden na het doorslikken (hoe meer je ervan moet hoesten, hoe hoger de concentratie oleocanthal!).

Wie buikvet wil aanpakken en gezonder wil leven, kiest het liefst voor een variant met een stevige, bittere en peperige afdronk, zoals EH1200. Wie de voorkeur geeft aan een iets zachtere smaak, kan uitwijken naar de biologische Eleas of de fruitige Italiaanse Goccia Umbra (rijk aan ontstekingsremmend oleocanthal).

Dagelijks goede olijfolie - de voordelen op een rij:

• Ontstekingsremmend: Verlaagt de systemische en darmontstekingen die buikvet in de hand werken.

• Metabole boost: Verbetert de insulinegevoeligheid en stimuleert de vetverbranding.

• Hormonale balans: Onderdrukt ghreline en stimuleert natuurlijke darmhormonen zoals OEA voor een langdurig verzadigd gevoel.

Enkele van de geraaadpleegde bronnen

Over BMI en Gewichtsbeheersing
PREDIMED Study (2013/2018): De grootste klinische studie naar het mediterrane dieet. Het toonde aan dat een dieet rijk aan EVOO niet leidde tot gewichtstoename, ondanks de hoge vetinname, en zelfs hielp bij het verminderen van de buikomtrek.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1200303

Over Ontstekingen en Polyfenolen
Oleocanthal als natuurlijke ontstekingsremmer: Een beroemde studie in Nature toonde aan dat oleocanthal in olijfolie op een vergelijkbare manier werkt als ibuprofen door het COX-enzym te remmen.
https://www.nature.com/articles/437045a

Over Insulinegevoeligheid
Onderzoek wijst uit dat de enkelvoudig onverzadigde vetzuren in EVOO de glucosemetabolisme verbeteren. Zo draagt  olijfolie bij aan een verlaagd risico op Type 2 Diabetes.
https://www.nature.com/articles/nutd201712